Khi RAP Việt lên ngôi, lại bàn về Underground phải được hiểu thế nào cho đúng?

Share on:
Share on facebook

Đôi khi, chính kẻ thường xuyên nhắc đến Underground nhất, lại là những người hiểu chưa đúng, chưa đủ về thuật ngữ này.

Ai đó có thể cho rằng thể loại âm nhạc gai góc, mạnh mẽ, phi chính thống của Binz, Đen Vâu, Rhymastic, Suboi, Wowy… là Underground. Người yêu chất nhạc đường phố, ca từ bụi bặm cũng nhận mình là fan của Underground. Rồi còn có chuẩn mực được đưa ra, chẳng hạn một khi nghệ sĩ Underground tiến lên chính thống (Mainstream) thì xem như đã mất chất Underground. Ngoài nhạc Underground, chúng ta còn nghe nhắc đến giới Underground, phong cách Underground…

MC ILL chuyên tổ chức giải đấu, đào tạo tài năng trẻ của giới Underground Việt

Thực ra, Underground – “nhạc ngầm” hay “nhạc phi chính thống” – là thuật ngữ được dùng để chỉ những thực hành bên ngoài theo một cách nào đó rất đối lập, thậm chí phủ định, chống lại các hình thức và quy trình nghệ thuật chính thống vốn đã mang tính đại chúng.

Theo định nghĩa này, Underground giống như một tính từ không thuộc về một thể loại nghệ thuật cụ thể nào. Do đó, nó không hẳn là từ ngữ chỉ dành riêng cho âm nhạc. Trên thế giới còn có xiếc Underground, phim Underground, thể thao Underground v.v…

Riêng nhạc Underground có thể được xem là một sự thể hiện sự chân thành, gần gũi, tự do sáng tạo bất cứ cái gì trái ngược với những điều mang tính công thức hoặc thương mại. Quan niệm về sự độc lập cá nhân thường được khai triển trong phẩm chất của thể loại âm nhạc Underground.

Hầu hết các bản “nhạc ngầm” đều có thể dễ dàng đến tai người nghe dù ít xuất hiện trong các show trình diễn và ghi âm thông thường. Vào những năm 2000, sự lớn mạnh của internet và công nghệ âm nhạc kỹ thuật số đã khiến nhạc Underground dễ dàng phủ sóng hơn thông qua nhạc trực tuyến, podcast.

Quan điểm của một số chuyên gia còn cho rằng, hiện nay không còn khái niệm “nhạc ngầm” bởi internet đã làm cho những gì thuộc về nhạc Underground có thể được tiếp cận với mọi người chỉ bằng một cú click chuột.

Một điều rất thú vị, nhiều ban nhạc rock ngầm lại có nguồn gốc khá chính thống. Họ là những ban nhạc cấp tiến, năng nổ thập niên 1960s như The Velvet Underground, The Stooges, MC5, thập niên 1970s như Ramones, The Sex Pistols, The Damned, The Clash, và ban nhạc punk mạnh mẽ của thập niên 1980s như Discharge. Một số phong cách Underground hiện trở thành chính thống, được thương mại hóa, ví dụ Hip-hop Underground đầu những năm 80 thế kỷ trước.

Khi nhìn vào dân chơi Underground, người ta có thể thấy ngay, chả có dự báo nào chính xác cho tương lai của thế giới đầy “ma mị” này

“Triết lý” dành cho nghệ thuật và nghệ sĩ Underground đó là “nhạc ngầm” được đặt nền tảng trên các giá trị chia sẻ, sự chân thành và gần gũi. Tự do thể hiện sáng tạo được coi trọng hơn thành công thương mại.

Một lập luận khác đến từ Tạp chí Counterpunch, “nhạc ngầm” phải miễn phí, bởi vì chỉ bằng cách làm việc độc lập, bạn mới có thể nói bất cứ điều gì mình muốn trong âm nhạc mà không bị áp lực “kiểm duyệt” nào. Quan niệm này gần với khái niệm Indie hơn là Underground.

Trở lại các quan điểm về Underground và Mainstream được đặt ra gay gắt ở Việt Nam gần đây là do hai gameshow về RAP đang rất ăn khách là King of RAPRAP Việt. Có ý kiến cho rằng, khi được mang lên chương trình truyền hình chính thống có độ phủ sóng rộng thì nghiễm nhiên “chất Underground” sẽ bị kiềm chế, điều chỉnh sao cho phù hợp với đối tượng đại chúng.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, Underground không nhất thiết cứ phải chửi tục, từ ngữ công kích. Khi lên sóng truyền hình hay bất cứ đâu, muốn thể hiện đẳng cấp, một nghệ sĩ Underground dĩ nhiên phải biết lựa chọn ngôn từ sạch, văn minh và thông minh hơn. Điển hình như thể loại Punchline len lỏi vào Việt Nam từ năm 2015 và dần khẳng định một vị thế đỉnh cao trong thế giới Underground ở xứ ta.

Một trong những thành công của phong cách trên phải kể đến MC ILL (còn được biết đến với tên gọi Hưng Cao, sinh năm 1991). Anh bắt đầu bước vào con đường rapper từ năm 2011. Và MC ILL thực sự được biết đến trong “thế giới ngầm” qua bài Con Cáo Và Chùm Nho dùng để “diss” rapper DSK vào năm 2015. Bài này được xem như làn gió mới với những câu Punchline đỉnh cao trong làng Underground Việt.

Bình luận

Gửi bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Tin liên quan
snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake snowflake
Lost your password?
Login with