DISCOVERY

Hướng dẫn lắp đặt dây cáp âm thanh dành cho DJ/ Producer mới tìm hiểu

Đối với các DJ lão luyện thì cáp âm thanh, dây dẫn, và những bộ khuếch đại chỉ là vấn đề nhỏ nhưng với những DJ nghiệp dư thì mọi thứ với họ hoàn toàn là trang giấy trắng. Trong bài viết này, DJ Soo – khách mời của chúng ta sẽ chia sẻ những kinh nghiệm và hướng dẫn những phương pháp cơ bản nhất về cáp âm thanh. Nếu bạn là một DJ mới vào nghề thì đây là bài viết dành cho bạn.

Tại sao hầu hết những DJ nghiệp dư đều không biết cáp âm thanh?

Trong nhiều thập kỷ trước, dàn âm thanh stereo đa phần là thiết bị gồm nhiều bộ phận đòi hỏi người dùng phải có trình độ nhất định và hiểu rõ về chúng để có thể vận hành hệ thống âm thanh Hi-fi khi nhiều bộ phận gửi tín hiệu cho nhau.

Những bộ phận đó có thể là bộ âm li rời, turntable, đầu đọc CD, đầu câm cassette deck…. Mỗi loại này đều có thể kết nối với nhau để truyền âm thanh đến dàn loa.

hi-fi-system

Trong 20 năm qua, cách chúng ta nghe nhạc đã thay đổi chóng mặt. Máy stereo phát tại nhà không còn được ưa chuộng. Hầu hết mọi người đều dành thời gian nghe nhạc trên máy tính hoặc điện thoại, chính vì vậy nên giới công nghệ đã tập trung vào việc tạo ra những phát minh công nghệ dành riêng cho họ. Đa số khi phát các thiết bị âm thanh tại nhà hiếm khi cần nhiều hơn một sợi cáp 1/8” , cáp USB , dock sạc điện thoại hoặc thiết bị kết nối Bluetooth.

Hệ thống DJingPA mặc khác vẫn giữ nguyên nguyên lý sử dụng cáp âm thanh truyền thống để kết nối các bộ phận với nhau. Do vậy, rất nhiều DJ trẻ tuổi có thể cảm thấy không quen với các loại cáp âm thanh hiện có và cách hoạt dộng của chúng.

Vì vậy, bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cơ bản cho DJ nghiệp dư cách phân biệt các loại cáp âm thanh.

Luồng tín hiệu

 input-output-mixer-rear

 

Điều đầu tiên cần hiểu là âm thanh là đại lượng tuyến tính. Nhìn chung là một đầu ra hoặc một đầu vào. Khi đề cập đến kết nối âm thanh, thiết bị ngõ ra sẽ phát ra âm thanh  từ các cổng trong khi thiết bị ngõ vào sẽ nhận những âm thanh đó. Đó được gọi là “luồng tín hiệu” hay “ chuỗi tín hiệu”. Thiết bị ngõ ra phải được kết nối với thiết bị ngõ vào thông qua một chuỗi các thiết bị.

Ví dụ như khi kết nối các thiết bị như máy CDJ hay bộ điều khiển kết nối DJ mixer, bạn muốn đầu ra máy CDJ gửi âm thanh tới đầu vào của mixer thông qua cổng channel tương ứng. Trên máy DJ mixer chuẩn, các lỗ MASTER, BOOTH, REC OUT sẽ là ngõ ra trong khi các cổng Channel sẽ là ngõ vào.

Trái/phải

 red-white-rca-cables

Điều này khá rõ ràng khi các bản track mà DJ biểu diễn luôn luôn được sản xuất trong trường stereo. Có nghĩa là tín hiệu phát ra ở loa trái và phải hoàn toàn khác nhau. Trong hầu hết các thiết bị âm thanh, các cổng hay cáp dành cho tín hiệu bên trái hoặc phải hoàn toàn riêng biệt.

Theo thông thường, cổng bên phải sẽ có màu đỏ và cổng bên trái sẽ có màu trắng hoặc đen. Tuy nhiên màu sắc trên dây cáp không tạo nên sự khác biệt về chức năng. Chúng chỉ giúp người dùng có thể dễ dàng trong việc theo dõi.

Đầu nối male/female

female-vs-male-connector

Các thuật ngữ “Male” hay “Female” liên quan đến cáp và cổng dùng để chỉ loại đầu nối của cáp. Đầu nối male có thể cắm vào còn đầu nối female sẽ nhận đầu cắm. Hầu hết các dây cáp được sử dụng trong DJing sẽ có đầu nối male ở mỗi bên còn các đầu nối female sẽ như là cổng.

Với cáp XLR, hầu như luôn có kết nối giữa đầu nối malefemale, với ngõ ra phần cứng hầu như luôn là đầu nối male và đầu vào hầu như luôn luôn là đầu nối female.

Cân bằng / Không cân bằng

Có rất nhiều lý do kỹ thuật và mô tả khác biệt về cáp cân bằngmất cân bằng bằng cách sử dụng các thuật ngữ như là “vi sai”, “đảo cực”, “hủy pha” và như vậy, nhưng thay vì quan tâm tới vấn đề ấy, chúng ta hãy gắn bó với phần mềm thực tế mà DJ nào cũng phải biết:

  • Các dây cáp mất cân bằng thường có khuynh hướng gây nhiễu và gia tăng tiếng ồn khi vượt quá độ dài nhất định (khoảng 15-20 feet).
  • Các dây cáp cân bằng có xu hướng ít nhiễu hơn và phù hợp với cáp dài.

Để sử dụng cáp cân bằng, phần cứng của thiết bị phải có ngõ ra cân bằng. Thông tin này sẽ được gắn nhãn trên thiết bị. Nếu bạn phải sử dụng cáp dài, bạn phải luôn luôn sử dụng cáp cân bằng và thiết bị đầu ra.

Trong số các loại cáp được sử dụng rộng rãi nhất:

  • RCA luôn luôn mất cân bằng
  • XLR luôn cân bằng.
  • Cáp ¼ có thể thuộc loại cân bằng (TRS) hoặc mất cân bằng (TS). 

Bộ tiền khuếch đại:

Bộ khuếch đại thực hiện những chức năng theo như tên gọi. Có nhiệm vụ khuếch đại công suất tín hiệu lẫn độ to của âm thanh. Âm thanh cấp dòng là âm thanh từ ngõ ra của các máy tính, máy CDJ, điện thoại và các thiết bị không mang tín hiệu tương tự khác. Đây là giới hạn cụ thể cường độ ngõ ra của các thiết bị.

Tuy nhiên, có một số thiết bị nhất định phát ra những tín hiệu yếu hơn, đòi hỏi phải khuếch đại cực lớn để tạo ra âm thanh có cường độ tương tự. Hai thiết bị không thể thiếu dành cho DJ chính là turntable và micro.

phono-vs-line-singnal-mixer-rear

Bàn xoay DJ được biết đến như là một bộ khuếch đại phono để chạy những bản nhạc thu âm ở cùng mức âm lượng như một máy CDJ hay bộ điều khiển. Hầu như tất cả các máy mixer đều có sẵn bộ âm li và một số bàn xoay DJ đời mới cũng được cài sẵn bộ âm li.

Ngõ Phono được cài ở đầu vào máy DJ mixer đặc biệt chỉ dành cho bàn xoay vì chúng có một lớp EQuing làm cho âm thanh của bản thu âm sống động hơn (được gọi là vòng cung RIAA EQ). Khi ta cắm bàn xoay vào ngõ Line của máy mixer và nghe được âm thanh nhỏ hoặc hơi rè hoặc khi cắm máy CDJ vào ngõ vào Phono và nghe âm thanh lớn nhưng bị méo tiếng thì đích thị là do thiếu bộ khuếch đại.

Microphone cũng cần bộ khuếch đại như chiếc micro nhưng có thể rất yếu khi so với mức âm thanh ở mức line. Đa số dàn mixer line hay FOH đều có đầu vào ở mức line hoặc mic để cắm vào. Không giống những bộ khuếch đại phono, đầu vào này sẽ không biến đổi âm thanh bên ngoài của bộ âm li vì vậy có thể cắm ở ngõ ra mức line vào ngõ vào của mic và giảm tối thiểu độ lợi để tránh hiện tượng clipping. Một số mixer cũng được biết đến như nút pad vì khi nhấn nút này xuống tín hiệu ngõ vào của kênh sẽ giảm 20 dB.

Các loại cáp âm thanh:

Cáp RCA

rca-cables

RCA là một trong những định dạng cáp phổ biến nhất trong dàn thiết bị âm thanh.

Kể từ khi được phát triển vào những năm 1940, cáp RCA phần lớn vẫn không có gì thay đổi và vẫn là một trong những cáp tiêu chuẩn để liên kết các bộ phận âm thanh với nhau. Đầu cáp này được dùng cho mọi thứ từ máy CDS nối sang bộ mixer đến đầu ra main tới dàn hệ thống âm thanh nổi.

Do tính mất cân bằng của cáp RCA nên chúng chỉ được dùng tốt hơn cho khoảng cách ngắn. Loại cáp này ổn định khi nối máy CDJ với bộ mixer hoặc bộ điều khiển tới máy mixer nhưng đối với dòng mixer bán chuyên và bộ điều khiển chỉ có ngõ ra main RCA duy nhất, loại cáp này không được khuyến khích sử dụng tới hệ thống PA nếu cáp dài hơn 15-20 feet chỉ vì nó sẽ làm gia tăng nguy cơ tiếng hồi và nhiễu.

Các loại cáp RCA cũng có thể được sử dụng cho S / PDIF hoặc Digital Outputs mặc dù cáp 75ohm được cho là mang lại kết quả tốt nhất. Đây là những điều thường thấy trong máy CDS Pioneer cao cấp và máy Nexus mixer.

Cáp TRS/ TS

Screen Shot 2016-05-21 at 2.55.55 pm

TRS là viết tắt của Tip Ring Sleeve, là một định dạng cáp phổ biến khác bên cạnh cáp TS viết tắt là Tip Sleeve. Việc sử dụng phổ biến đầu nối TRS trong jack cắm headphone 1/8” hay 1/4”. Những cáp này được sử dụng như cáp PA Speaker, microphone và cáp instrument patch. Ngoài headphone, trong giới DJ, cáp TRS/TS được dừng như ngõ ra main hoặc ngõ booth.

Điều quan trọng cần lưu ý: những dây cáp này có thể thuộc loại cân bằng hoặc mất cân bằng. Cáp TRS thuộc loại cáp cân bằng trong khi dây cáp TS lại là loại mất cân bằng. Cách dễ dàng để nhận diện cáp ngoài là cáp TRS có một vòng nhựa phụ xung quanh jack cắm trong khi dây cáp TS chỉ có một vòng đơn.

Cáp XLR

 xlr-cable

Cáp XLR là một trong những định dạng cáp chuẩn dành cho dàn âm thanh chuyên nghiệp. Không giống hầu hết các loại cáp âm thanh, XLR hầu như luôn có hai đầu nối khác nhau – một male và một female. Đầu ra và đầu vào XLR thường được sử dụng cho các đầu ra main trên máy mixer hoặc bộ điều khiển chuyên nghiệp hoặc cho microphone.

Các loại cáp XLR phổ biến trong giới chuyên nghiệp vì một vài lý do:

  • Chúng là cáp cân bằng- rất dễ dàng cho việc chạy dây cáp dài.
  • Chúng cố định vị trí- sẽ rất khó tháo dây khỏi thiết bị khi vô tình rút dây ra.
  • Do đầu kết nối kép nên rất dễ kết nối một loạt các dây cáp ngắn hơn với nhau để thành sợi cáp dài.

Nếu bạn đang xây dựng một hệ thống PA di động, đây sẽ là cáp mà bạn sử dụng hầu hết để kết nối tới dàn loa.

Cáp Speakon:

1330359894-4302

Cáp SpeakOn thường được sử dụng trong các hệ thống PA cao cấp và quy mô lớn ví dụ như các lễ hội âm nhạc và buổi hòa nhạc. Thiết bị DJ không sử dụng đầu nối SpeakOn bởi vì chúng được sử dụng để kết nối bộ khuếch đại với dàn loa passive speaker. Ưu điểm của cáp SpeakOn đó là độ che chắn tốt giúp tránh nhiễu hay thậm chí là sốc điện, độ bền cao hơn và sợi cáp dày hơn cũng như cơ chế khóa bảo mật hơn.

Loa passive speaker mới yêu cầu bộ khuếch đại chuyên dụng sẽ thường kết hợp các đầu nối SpeakOn với đầu nối XLR trên các thiết bị đang hoạt động.

Dây Speaker (dây loa):

speaker-wire-640x127

Dây loa nhìn rất lộn xộn, vẻ ngoài không bắt mắt và khó xử lý. Tuy nhiên, chúng là tiêu chuẩn dành cho những hệ thống HiFi nhiều thập kỷ nay. Về bản chất nó là hai bó kim loại đồng thô, được bọc bằng cao su, với dây đồng tiếp xúc ở mỗi đầu. Dây dẫn này được dùng để kết nối bộ khuếch đại tới loa passive speaker. Nếu bạn đã từng đi dây ngầm dưới mặt đất thì việc kết nối dây loa là tương tư nhưng cực khổ hơn nhiều.

Dây loa chủ yêu là hai sợi dây kết hợp với nhau có một đầu dương và một đầu âm. Các dây tiếp xúc thường sẽ bị xoắn hay kẹp chung vào đầu nối clip hay binding post ( giống như grounding post). Một số loa có đầu nối đặc biệt mà người dùng có thể gắn dây vào để đơn giản hơn cho việc sử dụng.

Những điều  cần biết: 

Jack cắm combo

combo-jack-e1489998301559-640x243

Combo jack cắm là jack cắm có thể có cả cáp XLR1/4TRS/ TS. Chúng luôn là đầu nối female nên chúng luôn có chức năng như ngõ vào. Đây là những điểm thường thấy nhất trong các dàn loa active.

Adapter (bộ điều hợp):

Đôi khi các thiết bị nhất định yêu cầu các đầu nối khác nhau ở mỗi đầu (ví dụ, kết nối một bộ thu DDJ-SR – chỉ có 1/4″ – cho một cặp loa chỉ có đầu vào XLR). Cách đơn giản nhất để giải quyết vấn đề này là sử dụng các adapter hoặc cáp với các đầu nối khác nhau ở cả hai đầu.

audio-adapters

Nếu bạn có thể nghĩ đến việc kết hợp các mối nối với nhau, thì một adapter hoặc cáp sẽ đáp ứng yêu cầu đó. Trong khi adaptor rất tiện lợi, chúng ta lại có xu hướng sử dụng các cáp chuyên dụng (hoặc trong trường hợp XLR, chúng có chức năng như adaptor khi nối giữa chúng bằng dây dẫn dài).

Adaptor có thể cồng kềnh trong một số mẫu thử của nhà sản xuất mối nối, nhưng chúng không phải nguyên nhân chủ yếu gây ra mất tín hiệu hoặc tạo ra tiếng ồn. Thêm vào đó, vì đa phần các thiết bị DJ thường cắm theo chiều ngang, những adaptor nặng hơn sẽ có thể gây áp lực lên phích cắm dẫn đến làm hỏng thiết bị của bạn.

Chuyển đổi tín hiệu mất cân bằng thành tín hiệu cân bằng

Nếu bạn có máy mixer hoặc bộ điều khiển chỉ có đầu ra RCA hoặc ngõ ra mất cân bằng 1/4″ và bạn muốn chạy cáp dài hơn 15 feet, có một vài cách để chuyển đổi tín hiệu sang đầu ra cân bằng.

Đầu tiên là một DI hoặc Direct Box mà là một đơn vị nhỏ được xây dựng nhằm mục đích để chuyển đổi tín hiệu thành một đầu ra cân bằng. Họ có các kích cỡ và kiểu dáng khác nhau cơ bản và một số khác có nhiều tính năng hơn. Giải pháp tốt nhất là để tìm ngõ vào và ngõ ra có hỗ trợ stereo thay vì yêu cầu cần tới hai hộp.

Tùy chọn khác là để chạy các thiết bị vào một máy mixer riêng biệt với đầu ra cân bằng. Có rất nhiều máy mixer kích thước nhỏ và giá hợp lý chấp nhận cáp RCA hay ngõ vào 1/4” và cân bằng cáp XLR hay ngõ ra 1/4”. Ngoài ra, lợi ích khác của những máy mixer này là chúng cho phép tăng độ lợi để gia tăng âm lượng. Điều này cực kỳ hữu ích cho các thiết bị bán chuyên có ngõ ra thấp. Một chiếc máy DJ mixer cũng hoạt động tốt như ứng dụng này vì vậy khi thiết lập bất kỳ máy mixer tại địa điểm nào thì đều cho ra kết quả tốt.

Ngoài những kiến thức trên thì còn những kiến thức nào về cáp âm thanh mà bạn nghĩ bất kì tay DJ nào cũng nên biết? Hãy cho chúng tôi biết thông qua những bình luận dưới đây và chúng tôi sẽ mở rộng chúng.

Sourse djtechtools

(Vui lòng để nguồn của edm.com.vn khi copy bài viết)

bình luận

Tin Xem Nhiều

To Top